Lezing – Het meesterwerk I – De knielende vrouw van Wilhelm Lehmbruck (1881-1919)
Praktische informatie lezing Wilhelm Lehmbruck
De lezing is zowel in de zaal als online via YouTube Live te volgen
Lezing door Michiel Kersten
Waar: De Luifel, Herenweg 96, 2101 MP Heemstede
Wanneer: donderdag 26 maart
Tijd: 14:30- 16:00 uur
Kosten: € 14,50
Aanmelden en veilig betalen via iDEAL/Wero: klik op de betreffende onderstaande knop
In het hart van de avant-garde
In 1910 verhuisde de Duitse beeldhouwer Wilhelm Lehmbruck met vrouw en kind vanuit het Rijnland naar de kunstenaarswijk Montparnasse in Parijs. Hij hoopte hier meer opdrachten te krijgen en op meer artistieke inspiratie dan in Duisburg en Düsseldorf. Als kunstenaarswijk was Montparnasse in deze jaren steeds geliefder bij de avant-garde. Bernhard Hoetger, een oud-medestudent aan de academie van Düsseldorf, zorgde voor de eerste contacten. Andere kunstenaars ontmoette hij in Café du Dôme. Bekenden van hem waren onder meer de beeldhouwers Ossip Zadkine, Alexander Archipenko en Moisssey Kogan. Ook Amedeo Modigliani behoorde tot zijn vriendenkring, net als de schilder André Derain.
Nieuwe beeldtaal
In Parijs gaat na enige maanden het artistieke roer volledig om. Tot zijn verhuizing naar Parijs werkte hij in de karakteristieke stijl van een kunstenaar opgeleid aan een kunstacademie, De klassieke proporties maken in Parijs plaats voor beelden waarvan de ledematen en de romp verlengd zijn. Deze langgerekte verhoudingen zijn ook terug te vinden in gotische beelden. De metamorfosen van Lehmbrucks stijl is goed te zien door het beeld Große Stehende, dat kort na zijn aankomst in de rue Vaurigard ontstond, te vergelijken met Die Kniende (afbeelding hierboven). In het beeld Große Stehende zijn nog de klassieke proporties terug te vinden, die bijvoorbeeld het werk van Aristide Maillol kenmerken. In Die Kniende is alles langer geworden: als zij rechtop zou staan, dan zou het beeld ongeveer 240cm hoog zijn. Het grote publiek had moeite met de anti-klassiek proporties, maar de avant-garde herkende direct de expressive mogelijkheden in dit beeld. Het was een sensatie, ook al vond niet iedereen het mooi.
International doorbraak
De knielende vrouw zorgde in korte tijd voor de internationale doorbraak van Lehmbruck. De meer dan levensgrote vrouwenfiguur was voor het eerste te zien op de Salon d’Automne in het Grand Palais (1911). De belangrijke en invloedrijke Duitse publicist Julius Meier Graefe schrijft: “Mir ist […] Ihre neurere halbkniende Figur, die das beste der Plastik im diesjährige Herbstsalon war, noch lieber [als die Stehende Frau] weil sie den ihnen eigene Stil mit noch größerer bestimmtheit ausdrückt.” In het voorjaar van 1912 was het beeld te zien op de Sonderbund, de vermaarde internationale tentoonstelling in Keulen. Een jaar later werd Lehmbruck als enige Duitse beeldhouwer uitgenodigd deel te nemen aan de Armory show in New York.
Lezing
In de lezing staat de Knielende vrouw centraal, maar vanzelfsprekend krijgt u ook een overzicht van het oeuvre van Wilhelm Lehmbruck, die in de Eerste Wereldoorlog als hospitaal soldaat werkte. De afschuw over het leed van de soldaten zorgt er voor dat hij sindsdien uitsluitend mannelijke beelden maakt, waarin het lijden centraal staat. Overweldigd door al dit verdriet pleegde Lehmbruck in 1919 zelfmoord.