Excursie naar Insel Hombroich en Schloss Benrath

Een dag kunst én natuur, kunst in natuur

Museum Insel Hombroich is ontwikkeld door Karl-Heinrich Müller (1936-2007), een verzamelaar uit Düsseldorf. Museum Insel Hombroich is een parklandschap langs de oevers van een rivier waarop verspreid over het landschap tentoonstellingsgebouwen staan, in zekere zin een soort openlucht museum. In deze paviljoens wordt de verzameling getoond, waaronder objecten uit Azië (Khmer, China), maar ook werken van Lovis Corinth, Hans Arp, Kurt Schwitters, Alexander Calder, Francis Picabia, Henri Matisse en Yves Klein. Oude en nieuwe kunst naast elkaar én door elkaar. De bezoeker dwaalt door het parklandschap. “Open je zintuigen”, zegt het museum en ontdek schoonheid in de natuur én die van de kunst.

Schloss Benrath  is tussen 1755 en 1773 gebouwd voor een van de keurvorsten van de Palts. Het slot bestaat uit een middengedeelte (Corps de Logis) en twee zijgebouwen. Het slot ligt in een park met grote spiegelvijvers. Slot en park zijn als één geheel ontworpen: een waar ‘Gesamtkunstwerk” opgezet in een neo-classicistische stijl, die ook wel bekend staat als Louis XVI-stijl. n van de tuin zijn aangelegd als een formele Franse tuin, een ander deel laat al de opkomst van de  Engelse landschapstuinen zien. Wij krijgen een rondleiding door het Corps de Logis en bezoeken daarna het Europese museum van de tuinkunst in één van de zijvleugels.

Excursie naar Insel Hombroich en Schloss Benrath op 29 juli
Datum: zaterdag 29 juli – reis met personenbusje(s)
vertrek 8.00 uur vanaf station Heemstede-Aerdenhout, eventueel met tussenstop in Sloterdijk om deelnemers op te halen. Retour circa 22.30 uur.
Kosten € 85,- (inclusief vervoer, koffie/thee (2x) waarvan éénmaal met gebak, en toegang tot de musea à € 35,-).
Opgeven door op onderstaande blauwe knop te klikken

 

Booking ended

Rik Wouters en Nederland. Tentoonstelling in Amersfoort

Rik Wouters (1882-1916) is de meest geliefde impressionist van België. Heb je zijn werk een keer gezien, dan vergeet je het nooit meer. Wouters schildert flinterdun, alsof hij met waterverf aan het op papier aan het werk is. Grote delen van het doek laat zijn penseel onberoerd. In vederlichte impressionistische toets schildert hij de voorstelling in heldere, maar gelijktijdig ook ietwat bestorven tinten. Het witte doek schemert overal door de verf heen. Wouters schilderijen lijken hierdoor te sprankelen van licht.

Rik Wouters, Portret van de beeldhouwer Ernest Wijnant, 1914, Museum Brugge

Schilder van licht
Een voorbeeld van zijn eigenzinnige manier van schilderen is het schitterende portret van de beeldhouwer Ernest Wijnant. De beeldhouwer zit informeel gekleed in zijn witte overhemd en een bruin vest een pijpje te roken in gele stoel, een grijze vilten hoed op het hoofd. Hij kijkt ons aan, ietwat vragend en onzeker. De knieën over elkaar gelegd. Behalve het gezicht en de hoed – die zich onmiddellijk ons in het oog springen – is alles vaag gehouden en lossen alle vormen en objecten zich in het licht op. Van de kamer krijgen wij slechts een indruk, een idee. Alleen de groene ranken met rode bloemen van het behang zijn wat stevige aangezet. Het is als of wij door een matte ruit van melkglas kijken in een zonovergoten tuinkamer: alles is diffuus, onscherp, vaag… Adembenemend.

Rik Wouters, Portret van Ernest Wijnant, olieverf op doek, 1912, Brugge, Groeningenmuseum

Armoede
Even bijzonder als zijn manier van schilderen is de korte levensgeschiedenis van Rik Wouters. Van oorsprong opgeleid als beeld- en ornamentsnijder in de Mechelse meubelfabriek van zijn vader, kiest de Wouters voor een onzeker bestaan als kunstenaar. Een aantal jaar krijgt hij les van de Mechelaar Theo Blickx (1875-1963). Vanaf 1901 volgt hij lessen beeldhouwen aan de Brusselse Koninklijke Academie voor de Kunsten. In Brussel komt hij in contact met vernieuwende kunstenaars als Jean Brusselmans en Edgard Tytgat. Op de academie ontmoet hij de zestienjarige Nel Duerinckx (1886-1971), die als kunstenaarsmodel geld verdient. In 1904 verlaat Rik de academie en betrekt met zijn vriendin een woning in Watermaal Rik en Nel trouwen op 19 april 1905. Na een aantal omzwervingen huren zij een huis in Bosvoorde, aan de rand van het Zoniënwoud bij Brussel. Nel is zijn muze en belangrijkste onderwerp. Er volgen jaren van bittere armoede waarin om eten gespaard moest worden om schildersmaterialen te kunnen kopen. “Vooraleer ik een groot artiest zal zijn, zullen wij veel miserie kennen”, zou Rik tegen Nel al voor zijn huwelijk tegen Nel gezegd hebben.

Rik Wouters, Straat en huis in Bosvoorde, nabij Brussel, 1911, Collectie stadsbestuur Mechelen, Schepenhuis

Erkenning
In 1910 verbetert de situatie allengs. Rik, die Van Gogh en – vooral – Paul Cézanne bewondert, neemt deel aan de tentoonstellingen van de kunstenaarsgroep De Onafhankelijken in Brussel en maakt via via kennis met de kunsthandelaar Georges Giroux. Hij mag deel in 1911 nemen aan de tentoonstelling van La Libre Esthétique. Met Giroux en Rik Wouters sluiten een contract, waardoor de kunstenaar geen gebrek aan schilders materialen meer heeft. In de jaren 1912-1914 wordt Wouters naam steeds bekender en zijn werk meer gewaardeerd. Hij neemt in deze jaren deel aan tientallen tentoonstellingen in België, maar ook in Duitland, Spanje en Italië en in 1913 aan de Salon in Parijs. Het zijn de meest productieve jaren waarin zijn mooiste schilderijen tot stand kwamen, vrijwel altijd met Nel in de hoofdrol.

Oorlogsjaren
In de zomer van 1914 werd Rik Wouters gemobiliseerd en belandde – om krijggevangenschap te voorkomen – met vele andere soldaten en officieren in Nederland. Hier werd hij eerst in kamp Amersfoort geïnterneerd, later in kamp Zeist. Nel vlucht eveneens naar het neutrale Nederland en huurt een kamer in Amersfoort. Ondanks de oorlog volgen in Brussel, maar ook in Engeland tentoonstellingen en presentaties van zijn werk. In mei 1915 mag de kunstenaar Kamp Zeist verlaten. Nel en Rik vestigen zich in Amsterdam, waar zij op de Derde Kostverlorenkade een verdieping kunnen huren. De zware hoofdpijnen waaraan de kunstenaar al lang tijd leed, bleken in het najaar van 1915 een gevolg van bovenkaakkaner te zijn. Er volgen een aantal operaties, waarbij zelfs een deel van het gehemelte is verwijderd. Pijn en een beperkt gezichtsvermogen belette Rik Wouters nog te schilderen. Wel bleef hij tekenen. 11 juli 1916 overleed de kunstenaar. Wel maakt hij in april nog de overzichtstentoonstelling van zijn werk in het Amsterdamse Stedelijk Museum mee.

Rik Wouters, Begrafenis der opstandelingen, Tekening

Tentoonstelling
Museum Flehite heeft een tentoonstelling ingericht waarin vooral het werk uit de oorlogsjaren te zien is. De tentoonstelling bestaat uit schilderijen en tekeningen. Daarnaast besteed het museum aandacht aan de opvang van de Belgische vluchtelingen in de late zomer en het najaar van 1914. Natuurlijk is er ook veel aandacht voor Kamp Amersfoort en Kamp Zeist. De tentoonstelling vormt een prachtige aanvulling en uitbreiding op de tentoonstelling “De kleur ontketend” die eind 2015 te zien was in Den Haag en waarin een een prachtig overzicht van zijn werk was opgenomen. De tentoonstelling in Amersfoort toont naast schilderijen vooral tekeningen gemaakt in Amsterfoort en Amsterdam. Een voorliefde had Wouters voor penseel en zwarte inkt. of zwart, soms gebruikte hij kleur. De kleuren zijn somberder dan voorheen, maar winnen aan intensiteit. Wij zien nel aan tafel met een deken om, naaiend, lezend in de Amsterdamse huiskamer. Ook uitzicht op de kade en de dekschuiten die hier doorheen voeren. Vaak met een grote eenvoud aan beeldende middelen, minimalistische en bijna abstract geschilderd. Maar door deze schijnbare eenvoud des te indrukwekkender.

Rik Wouters Nel bij Amersfoort

Catalogus
Bij de tentoonstelling is een publicatie over leven en werk van Rik Wouters verschenen van de hand van Maarten de Jager. De publicatie is gelijktijdig ook de catalogus bij de tentoonstelling en legt – net als de tentoonstelling – de nadruk op de oorlogsjaren. Juist deze jaren kregen in catalogus in Den Haag – en dan nog soms foutief – maar weinig aandacht. Terwijl juist deze jaren zo ingrijpend waren en de overzichtstentoonstelling in Amsterdam zijn definitieve doorbraak en erkenning betekende als een van de grootste Belgische kunstenaars.

Niet missen deze tentoonstelling!!! Nog tot 8 januari in Museum Flehite te zien.

Michiel Kersten, 5 november 2016

Rik Wouters, Portret van Nel Wouters, olieverf op doek

Groots overzicht van de kunst van de Gouden Eeuw op pinterest

Pinterest is geweldig. Ik heb het al een paar keer geschreven. Iedere keer weer verbaas ik mij over wat je op Pinterest kunt vinden. Ben je op zoek naar werk van zeventiende-eeuwse Noord- en Zuid-Nederlandse kunstenaars? Dan kun je wellicht toe met slechts één zoekopdracht om (bijna) al je vragen over de kunstenaars van de Gouden Eeuw en hun werk te beantwoorden. Op het account van Daniel Marzin (Lille) is een schier onuitputtelijk overzicht te vinden van de kunst uit de Nederlanden. Je kunt het zo gek niet bedenken of Daniel M. heeft de kunstenaar opgenomen op een van de pinborden op zijn account. Hoeveel moeite moest je vroeger niet doen om het werk van één kunstenaar terug te vinden. Gedrukte literatuur over de mindere goden van de kunst uit de Gouden Eeuw is schaars. De verzameling afbeeldingen in het Rijksbureau Kunsthistorische Documentatie was vaak de enige bron om beeldmateriaal terug te vinden. Dat is natuurlijk nog steeds het geval. Maar de overzicht van Daniel M. (zoals hij zich op Pinterest noemt) is een geweldig vertrekpunt voor iedere onderzoek naar en iedere belangstellende voor de kunst uit de Gouden Eeuw.

Het lijkt er op dat Daniel M. een of meerdere goede handboeken over de zeventiende-eeuwse kunst heeft genomen en daaruit alle amen van de Hollandse en Vlaamse meesters heeft gedestilleerd. Systematisch heeft hij bij al die namen de afbeeldingen gezocht van die de kunstenaars die op het internet circuleren. Per pinbord een kunstenaar: dus gemakkelijker kan het niet. Het resultaat is verbluffend. Een nagenoeg compleet overzicht van de Nederlandse kunst uit de Gouden Eeuw in afbeeldingen. Kortom: begin je onderzoek, vragen over de kunst uit de zeventiende eeuw bij Daniel M. op Pinterest.

Op het account van Daniel M. staan 495 pinborden (= 495 kunstenaars) met 45.600 afbeeldingen van Nederlandse en Vlaamse kunstwerken. Een indrukwekkende hoeveelheid werk en toewijding gaat hier achter schuil, net als liefde voor de kunst uit Noordwest Europa. Klasse! Op zijn account staat dit duidelijk: “La peinture en Flandres et en Hollande au 16-17 ème siècle a été le mouvement artistique le plus important existant au monde.” Als Nederlander kun je dat niet schrijven, maar Daniel als Fransman staat dat natuurlijk volkomen vrij. Daar kunnen wij trots op zijn…

Dit is de link naar het account van Daniel M met het overzicht van de kunst in de Nederlanden.

afbeelding van het pinterest-account van Daniel Marzin

Nieuwsbrief Augustus verschenen

Artetcetera verbreedt het werkterrein: reizen naar het kunststeden en exposities in het buitenland komt op de menukaart. Komende maanden (augustus en september) staan Essen (Folkwang Museum en Villa Hügel) en Antwerpen (MAS en Rubenshuis) op het programma. In september gaan wij in de voetsporen van de impressionisten naar Normandië (Giverny, Dieppe, Le Havre en Rouen). Lees er alles over in de nieuwsbrief van augustus. Klik op onderstaande link om de nieuwsbrief van Artetcetera, augustus te openen.

Nieuwsbrief Artetcetera augustus